Ekinoks Zamanı

20 Mart 2025

Sevgili gezegenimiz Dünya’nın ekseninin eğik olduğunu hepimiz duymuşuzdur. Peki nedir bu eksen eğikliği? Aslında Dünya’nın dönme ekseni, yörünge düzleminde dik açıda(90 derece) değildir ve aralarında 23,5 derecelik bir açı vardır. Bu nedenle Dünya’nın Ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi çakışmaz.

Eğer Dünya’nın eksen eğikliği olmasaydı, ekvatora ulaşan güneş ışınları tüm bir sene boyunca dik açıda gelirdi. Bu ise şimdiki mevsimlerin oluşmamasına neden olurdu. Mevsimlerin oluşumunu sağlayan eksen eğikliği ile güneş ışınlarının yıl boyunca Dünya’ya geliş açısı değişir. Bu değişen açılarda, Aydınlanma Çemberi’nin ( Güneş’in Dünya’yı aydınlattığı bölge ile karanlıkta kalan bölge arasındaki hat) kutuplardan geçtiği zamana ise “ekinoks” denir. Bu sırada gece-gündüz eşitlenmiş olur. Güneş ekinoks zamanında iki yarım küreyi eşit miktarda aydınlatır.

Her yılın 19-21 Mart tarihleri, Kuzey Yarım Küre’de ilkbahar ekinoksunun, 20-24 Eylül tarihleri ise sonbahar ekinoksunun gerçekleştiği gün aralıklarıdır. Güney Yarım Küre’de ise durum tam tersidir, örn: 23 Eylül tarihinde gerçekleşen sonbahar ekinoksunda, Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi sona erip sonbahar başlar; Güney Yarım Küre’de ise kış mevsimi sona erer ve ilkbahar başlar. Doğanın yavaş yavaş uyandığı bu ekinoks zamanı, hem çocuklar hem de yetişkinler için harika bir keşif zamanına dönüşüyor! Ne harika değil mi?